काठमाडौं- नेपालमा रहेका ४७ वटा हिमतालहरु फुट्ने उच्च जोखिम रहेको इसिमोड र यूएनडीपीले तयार पारेको संयुक्त प्रतिवेदनले जनाएको छ। इसिमोड र यूएनडीपीको 'न्यू ग्लेशियल लेक इन्भेन्टरी रिपोर्ट'ले नेपालको कोशी, गण्डकी र कर्णाली नदी बेसिनका ४७ सम्भावित खतरनाक हिमतालहरू पहिचान गरेको छ।
करिब दुई वर्षको निरन्तर अनुसन्धानबाट र उच्च रिजोल्युसन स्याटेलाइट इमेजरी प्रयोग गरी कोशी, गण्डकी र कर्णाली गरी तीनवटा बेसिनहरूमा ४७ वटा हिमतालहरुलाई उच्च जोखिमको रुपमा पहिचान गरेको हो। उक्त हिमतालहरु आउटबर्स्ट भएर बाढी निम्त्याउने जनाइएको छ।
पृथ्वीको तापक्रम बढ्दै जाँदा हिमतालहरु पग्लिनक्रममा वृद्धि भएको छ र यसले प्रमुख नदी बेसिनहरूमा नदी प्रवाहलाई असर गरिरहेको छ। यी परिवर्तनहरूले नयाँ हिमतालहरूको निर्माणका साथै भएका हिमतालहरूको विस्तार भइरहेको छ।
उच्च जोखिममा रहेका ४७ मध्ये ४२ वटा कोशी बेसिन भित्र छन्, जसले यसलाई सबैभन्दा जोखिममा रहेको नदी बेसिनको रुपमा पहिचान गरिएको छ। त्यसैगरी गण्डकी र कर्णाली बेसिनमा क्रमशः तीन र दुई हिमतालहरु जोखिममा रहेको देखाइएको छ। नेपालमा साना-ठूला गरी दुई हजारभन्दा बढी हिमतालहरु रहेका छन्।
नेपालमा वार्षिक अधिकतम तापक्रममा भएको उल्लेख्य वृद्धिले हिमनदी संकुचन र खण्डीकरणको परिणामस्वरुप हिमतालहरूको संख्या र क्षेत्रफलमा वृद्धि भएको छ।
सम्भावित खतराका आधारमा हिमनदी तालहरूलाई तीन वर्गमा समूहबद्ध गरिएको छ। जसमा श्रेणी १ मा रहेका तालहरू उच्च जोखिममा छन् र रैंक २ र ३ मा भएका तालहरूमा जोखिम बढ्न सक्ने सम्भावनाको रुपमा पहिचान गरिएको छ।
गत बुधबार भारतको उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा रहेको हिमताल फुट्दा ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति भएको छ। सन् २०२१ मा भारतको उत्तरपश्चिम क्षेत्रमा पनि हिमताल विस्फोट हुँदा ठूलो क्षति पुर्याएको थियो।
