काठमाडौं- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सांसद सोबिता गौतमले नेपालीहरूले आफूले कहिल्यै भोग नगरेको विलासिताको मूल्य चुकाउनुपरेको बताएकी छन् ।
राष्ट्रसंघीय एसिया प्यासिफिक आर्थिक र सामाजिक आयोग (यूएनइस्केप) ले बैंककमा आयोजना गरेको दुई दिने फेमिनिष्ट फोरममा सहभागिता जनाउँदै सांसद गौतमले जलवायु परिवर्तनबाट नेपालमा परेको असर र पाउनुपर्ने क्षतिपूर्तिबारे आवाज उठाएकी हुन् ।
नेपालले धेरै पहिलेदिख जलवायु परिवर्तनको असर भोगिरहेको स्मरण गराउँदै सांसद गौतमले विकसित राष्ट्रले हामीजस्तो जलवायु संकट सामना गरिरहेको राष्ट्रलाई हेर्न ढिला भएको धारणा राखिन् ।
‘विकसित राष्ट्रले औद्योगिक क्रान्ति, प्रविधिको विकास गरुन, तर हामीजस्तो देशलाई पनि ख्याल गर्नुपर्यो’ उनले भनिन्, ‘नेपालीहरुले कहिल्यै भोग नगरेको विलासीताको मूल्य चुकाउनुपरेको छ । हामी बाढीपहिरो, हिमपहिरो, हिमाल पग्लिने लगातार मारमा छौं ।’
संयुक्त राष्ट्रसंघीय फोरममा सांसद गौतमले जलवायु परिवर्तनबाट नेपाली महिलाले भोग्नेपरेको असर र वित्तीय अनुदानको पहुँचको विषयमा धारणा राखिन् ।
फोरममा दुबईमा कोप(२८ मा विकसित देशहरुले जलवायु परिवर्तनबाट प्रभावित देशहरुलाई क्षतिपूर्तिका लागि स्थापना गरिएको ‘लस एण्ड ड्यामेज फण्ड’ लाई कसरी व्यवहारिक कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ भन्ने बारे छलफल भएको उनले जानकारी दिइन् ।
विभिन्न देशका चार सय प्रतिनिधि सहभागी फोरममा सांसद गौतमलले राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टिनियो गुटरेसले नेपाल भ्रमण गरेर नेपालका हिमालको कहालीलाग्दो अवस्थाबारे दिएको अभिव्यक्ति स्मरण गराएकी थिइन् । ‘हामीले यहाँ लस एण्ड ड्यामेजको चर्चा गर्नुभन्दा पहिला नेपालमा जलवायु संकट कति छ भन्ने बुझ्न जरुरी छ,’ उनले भनिन्, ‘युएनको महासचिवले नेपालको जलवायु परिवर्तनबारे हाम्रै संसदमा आएर सम्बोधन गर्नुभएको हो । पछि कोप २८ मा पनि उहाँले नेपालको हिमाल रोइरहेको छ भन्नुभयो ।’
सांसद गौतमले जलवायु परिवर्तनको मारमा परेको मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको उदाहरण पनि प्रस्तुत गरिन् । ‘९५ प्रतिशत काम सकिसक्यो । ३० वर्षको सपना आयो आयो भनिरहेका छौं । २०२१ मा ठूलो बाढी गयो, सबै भत्काएर सिद्धियो,’ उनले भनिन् ।
उनले संसारको एउटा कुनामा विकसित राष्ट्रहरुले औद्योगिक क्रान्ति गर्दा त्यसको असर अर्को कुनामा कति धेरै परिरहेको छ भन्नेमा जोड दिइन् । उनले भनिन्, ‘काठमाडौंमा खानेपानी खान पाएका छैनौं । मेलम्चीबासीको घरबार गयो । काठमाडौंबासीको सपना गयो ।’
विकसित राष्ट्रले अब जलवायुमैत्री दिगो विकास गरिदिनुपर्ने उनको भनाइ थियो । ‘र लस एण्ड ड्यामेज फण्ड क्रियट हुनपर्यो,त्यसमा योगदान पनि हुनपर्यो, त्यो योगदान हामीलाई ऋणको रुपमा दिने होइन, निशर्त अनुदान दिनुपर्छ,’ सांसद गौतमले भनिन् ।
